Bir Fili Vurmak

“Orwell’in sayısız yazısı içinden küçük bir seçkinin onu biraz daha yakından tanıtacağını düşündüm. Gerçi yüzlerce yazı arasından yalnızca 30, ama Orwell’in düşünsel erimini tümüyle olmasa da büyük ölçüde yansıttıklarını sanıyorum. Yazıların çoğu, dönem gereği faşizm, savaş ve demokrasi üstüne; politik kültür başlığı altında toplanabilecek makaleler. Bu yazılarda, totalitarizmin her türlüsüne karşı, demokratik sosyalizmden yana, alışılmış, yerleşik düşüncelere ayak uydurmayan, uy-gitsinci olmayan bir Orwell çıkıyor karşımıza. Öte yandan, en politik yazılarda bile yalın ve açık seçik bir üslup kullanılmaya özen gösterilmiş, ama bir edebiyatçı dokunuşunun ve mizah duyarlığının izleri de eksik değil.

Orwell’in faşizmin gemi azıya aldığı yıllarda ‘Faşizm nedir?’ sorusunu yanıtlarken söylediklerine bugün de hafifçe gülümseyerek katılmamak olanaksız. Karşılaştığımız her zalim, her vicdansız, her zorba ya da kızdığımız herkes faşist midir, yoksa faşizmin temellerinde politik, ekonomik, toplumsal anlamlar mı yatıyordur?”

Celâl Üster